Define İşaretleri, Antik Eserler, Antik Sikkeler, Antik Kentler, Hitit Kentleri, Arkeoloji Hakkında, Sanat Tarihi Hakkında

Sarmal (öpüşen yılan) Bir tıp bilimi sembolüdür.

Yılan Latince de efsanevi veya dini bağlamda kullanılan bir simgedir. Aynı zamanda mitolojik sembol olarak sık kullanılmıştır.

Yunan mitolojisidir. Yunan mitolojisinde "hekim-tanrı Asklepios" ikilisinin sembolize eder.

Yani Tanrı ASKLEPİOS'un sembolüdür.

Sümer mitolojisinde de benzer figürler: Yaşam, ölüm, bilgi ve gizem anlamlarından karşımıza çıkıyor.

Aynı zamanda "Asura rahibi"dir, yani bir "demon"dur; kimi zaman çöreklenmiş bir yılan biçiminde "iki kafası da görünmeyecek bir şekilde başsız ve ayaksız olarak" betimlenir.

Mitolojik inançlarda yılanın kısaca öyküsü;

Yılan, hem öldürücü, yok edici, korkunç bir yaratıktır, bir canavardır. kötülükler yapan, cezalandırılmış olan, yada tanrıların savaştığı ve insanları şerrinden koruduğu bir şeydir, bazen de yer altından çıkıp felakete ve kıyamete neden olur.

Diğer yanda iyileştirici tedavi edici olarak benimsenen bir sembol olmuştur.

Büyücükten tıpa uzanan yolun temsilcisidir.

antik tıp sembolü

Dinlerden yılanın öyküsü

Tevrat'ta

Leviathan (Eski Ahit'in türkçe metninde Livyatan olarak geçiyor) Önce Eski Ahit'ten bazı ayetler verelim.

Yeşaya 27.1

O gün RAB Livyatan`ı, o kaçan yılanı, Evet Livyatan`ı, o kıvrıla kıvrıla giden yılanı Acımasız, kocaman, güçlü kılıcıyla cezalandıracak, Denizdeki canavarı öldürecek.

Mezmurlar 70:12-14

Ama geçmişten bu yana kralım sensin, ey Tanrı, Yeryüzünde kurtuluş sağladın.
Gücünle denizi yardın, Canavarların kafasını sularda parçaladın.
Livyatan`ın başlarını ezdin, Çölde yaşayanlara onu yem ettin.

Livyatan mitolojik öykülerden Kutsal Kitaba aktarılmış olduğu için tek tanrıya geçilince hem RAB'bın yarattığı hem de savaşıp, öldürdüğü bir yaratık haline dönüşür, ancak ortaya çıkan çelişki de olduğu gibi bırakılır.

Mezmurlar 104:24-26

Ya RAB, ne çok eserin var! Hepsini bilgece yaptın; Yeryüzü yarattıklarınla dolu.
İşte uçsuz bucaksız denizler, İçinde kaynaşan sayısız canlılar, Büyük küçük yaratıklar.
Orada gemiler dolaşır, İçinde oynaşsın diye yarattığın Livyatan* da orada.

Eyüp'ün hikayesini başka bir yerde anlatmıştım. Orda Eyüp'ün haklı davasını tanrı karşısında nasıl güçlü şekilde savunduğunu ve adeta tanrıdan hesap sorduğunu, buna karşın tanrının hayal kırıcı bir şekilde insanı tatmin etmeyen zayıf bir cevap verdiğini göstermiştim. İşte o metinde RAB Eyüp'e yaptıklarını savunamadığı için ağzını kapatmaya çalışır. Leviathan'ı nasıl öldürdüğünü anlatıp Eyüp'e hava atar. İşte o metinde

İncil'de

İncil'deki ejderha öyküleri "Vahiy" kitabında geçiyor. Bu kitap İncil'in en ilginç kitabı. Aynı zamanda en çok tartışılan ve hakkında çok farklı yorumların yapıldığı bir kitap. Kitabın önsözünde özelliğine ve içeriğine ait epeyce uzun açıklamalar var. İncil'de apokaliptik türde yazılmış tek metin bu kitap. Yani Tanrı'nın insanlık tarihindeki amacını açıklamayı hedef ediniyor. Tanrı insanları niye yaratmış, niye işlerine karışıyor, neyi amaçlıyor, ne istiyor vb. Metin Yuhanna'ya ait ve şöyle başlıyor.

Vahiy, 1:1-3

İsa Mesih`in vahyidir. Tanrı yakın zamanda olması gereken olayları kullarına göstermesi için O`na bu vahyi verdi. O da gönderdiği meleği aracılığıyla bunu kulu Yuhanna`ya iletti. Yuhanna, Tanrı`nın sözüne ve İsa Mesih`in tanıklığına -gördüğü her şeye- tanıklık etmektedir. Bu peygamberlik sözlerini okuyana, burada yazılanları dinleyip yerine getirene ne mutlu! Çünkü beklenen zaman yakındır.

Metinde epey sayıda ejderha, yılan ve canavar öyküsü var. Bunlardan Kadın ve Ejderha öyküsü bana çok ilginç gelen bir öykü. Bu öykü birbirinden kopuk gibi duran bazı mitolojik öyküleri ve Eski Ahit ile Kuran öykülerini birbirine bağlıyor gibi görünüyor. Önce Kadın ve Ejderha öyküsünün ilk paragrafını aktarayım.

Gökte olağanüstü bir belirti, güneşe sarınmış bir kadın göründü. Ay ayaklarının altındaydı, başında on iki yıldızdan oluşan bir taç vardı. Kadın gebeydi. Doğum sancıları içinde kıvranıyor, feryat ediyordu. Ardından gökte başka bir belirti göründü: Yedi başlı, on boynuzlu, kızıl renkli büyük bir ejderhaydı bu. Yedi başında yedi taç vardı. Kuyruğuyla gökteki yıldızların üçte birini sürükleyip yeryüzüne attı. Sonra doğum yapmak üzere olan kadının önünde durdu; kadın doğurur doğurmaz Ejderha çocuğu yutacaktı. Kadın bir oğul, bütün ulusları demir çomakla güdecek bir erkek çocuk doğurdu. Çocuk hemen alınıp Tanrı`ya, Tanrı`nın tahtına götürüldü.
Kadınsa çöle kaçtı. Orada bin iki yüz altmış gün beslenmesi için Tanrı tarafından hazırlanmış bir yeri vardı.

Bu öykü aslında yaratılış öyküsünün aynısıdır. Ancak biz yaratılış öyküsünü sadece Adem ve Havva'dan ibaret düşündüğümüz zaman bunu anlamamız güçleşiyor. Burada çizilen ejderha, Lilith yani Adem'in ilk karısıdır.

Kuran-ı Kerim'de

Haz.Havva'nın Cennete kandırılışına ilişkin ayetler.

Hicr suresi

28.Hani Rabbin meleklere demişti: "Ben, kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan bir beşer yaratacağım."
29."Ona bir biçim verdiğimde ve ona Ruhum'dan üfürdüğümde hemen ona secde ederek (yere) kapanın."
30.Böylece meleklerin tümü, topluca secde etti.
31.Ancak İblis, secde edenlerle birlikte olmaktan kaçınıp-dayattı.
32.Ey İblis! Secde edenlerle beraber olmayışının sebebi nedir? dedi.
33.Dedi ki: "Ey İblis, sana ne oluyor, secde edenlerle birlikte olmadın?"
34.Dedi ki: "Öyleyse ondan (cennetten) çık, çünkü sen kovulmuş bulunmaktasın."
35."Ve şüphesiz, din gününe kadar lanet senin üzerinedir."

Böylece yılanın hem tarih sel hem de dini yönde azda olsa irdeledik.

Yılan bir canlı olarak doğada zehirli ve zehirsizleri bulunur, Zehirli Yılan insanı zehirlemekten zevk alır. Bu itibarla yılan üzerine yazılmış çok edebi yazıtlar bulmamız mümkündür.

Konumuzla alakalı kısmı mezarlar veya hazinelerin saklanmasından yılan.

Yukarıdan gördüğümüz gibi yılan aynı zamanda büyü sembolüdür. Büyü ise dinimizce yasaklanmış, uğraşanda inanda lanetlenmiştir.

Büyücülük alanında mantığına göre mezarı yada defineyi koruma altına aldıklarını anlatır. Bu inanç koruması ile mezarın soyulması önlenmiş, "İşte mezara karışır yada soyarsanız buradakiler yılan olur sizi öldürür" korkusu mezarı soyulmasını önlemiştir. Definecinin anlattığı tılsım ve büyü ile yakında uzaktan alakası yoktur. Sadece büyücülükte bir inanma şeklidir. tılsımda aynı şekildedir, Allah'a iman edenler bu gibi konulara ne inanır nede kalaya alır.

Doğal ana kaya ve yerde düz sal taşları üzerinde yılan figürünü gördüğümüz an bunun bir mezar olduğunu, çevresini hemen araştırıyoruz.