Geç Hitit Beylikleri Döneminde
(M. Ö: 1282-1260)
Kummuh Krallığı sınırları
içindedir.
Hitit Kralı’nın öldürülmesiyle
birlikte, ülkede iç
karışıklıklar ve taht mücadelesi
yeniden başladı. Muvattali’den
sonra krallığını ilan eden III.
Murşili(M. Ö: 1282-1275)’ye
karşı taht mücadelesine girişmiş
olan III. Hattuşuli (M. Ö: 1282-
1250) nin zamanında da ülkede
karışıklıklar ve isyanlar devam
etti.
Hitit Ülkesi ikiye ayrılmış
durumdaydı. Hitit Devleti,
Fırat’ın doğu yakasındaki
topraklarının büyük bir kısmını
kaybetti. Bu tarihlerde, Asur
kralı Tukiltuninurta (M. Ö:
1260-1232) Subariler ülkesine
hücum ederek Hurri Ülkesini
istila etti. (M. Ö: 1260) Bu
olay üzerine Hititler,
soydaşları olan Hurriler’in
yardımına koştular. Fakat Hitit
ordusu savaş alanında 28.000
esir bırakarak geri çekilmek
zorunda kalmıştı. Bu büyük
bozgundan sonra Büyük Hatti
Krallığı Fırat’ın doğu bölgesini
ve Mitanniler üzerindeki
nüfuzunu tamamen kaybetti.
Bu tarihlerde, (M. Ö: 1260)
Tohma Vadisi ile, Meliddu(Malatya)ve
havalisi, Hitit ülkesinin doğu
sınırlarını oluşturmaktaydı. Bu
tarihlerde Tilgarimmu bölgesi,
Hitit Devleti’ne bağlı Kummuh
Krallığı’na bağlı bulunmaktaydı.
Darende İlçesi de, Meliddu
Krallığı’nın sınırları içinde
bulunuyordu. Meliddu ve Kummuh
Krallıkları ise; sözde Hitit
Devleti’ne bağlı görünüyor,
fakat serbestçe hareket
ediyordu.
M. Ö: 1260 tarihleri arasında
gittikçe zayıflayan ve kendi
sınırlarını dahi koruyamayan bir
ülke konumuna gelen Geç Hitit
Devleti’nin bu kötü durumu kral
IV. Tudhaliya zamanında da(M. Ö:
1250-1200) devam etti. IV.
Tudhaliya M. Ö: 1250 yılında
Hitit tahtına geçtiği sırada
ülkenin içindeki karışıklıklarla
uğraşmak zorunda kalması
nedeniyle kendisinden Asurlular
ile mücadele etme gücünü
göremediğinden ancak ülkenin
doğu sınırlarını takviye etmekle
yetindi. Bu tarihlerde doğuda
bulunan Isuwalar, iç
karışıklıklardan faydalanarak
Tahantariye ve Tilgarimmu gibi
bölgelere yine saldırmaya
başladılar.
Bu saldırılar üzerine Geç Hitit
Kralı IV. Tudhaliya, Tahantariye
ve Tilgarimmu bölgelerini bu
saldırılardan korumak maksadıyla
bu bölgeye bir sefer düzenledi.
Hitit Ülkesi, bu tarihlerde,
Güneydoğuya doğru başlayan
umulmadık bir hızla gelen
Frygler (Muşki) in göç
dalgasıyla ve saldırılarıyla
karşı karşıya kalmıştır
