Hitit Kalıntıları, Yerleşimi ve Kentleri

Yıldızeli ilçesine bağlı Kayalıpınar köyündeki Hitit Şehri Kayalıpınar Harabe Ören Yeri'nde Alman arkeolog Andreas Müller Karpe ve Türk eşi Vuslat Müller Karpe başkanlığında yürütülen kazı çalışmaları sonucu 2 yıl önce bulunan Hitit tanrısına ait kaya kabartmanın alçıdan yapılan benzeri, düzenlenen programla antik şehre kondu.Sivas Valisi Veysel Dalmaz, Yıldızeli Kaymakamı Hüseyin Güney, Belediye Başkanı Mustafa Arda, Kültür ve Turizm İl Müdürü Kadir Pürlü ve diğer yetkililerle birlikte Sivas Müze Müdürlüğünce 1990 yılında tespit ve tescil edilen ve 3 yıldır kazı çalışmaları yapılan, Hititler döneminden kalma Kayalıpınar ören yerinde incelemelerde bulundu.Bu yılki kazı çalışmaları tamamlanan ören yeri ve çıkan eserler hakkında, kazı başkanı Almanya Marburg Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Andreas Müller Karpe ve aynı üniversitede görev yapan eşi Vuslat Müller Karpe'den bilgi alan Dalmaz, Anadolu'da 4 büyük imparatorluk kuran Hititlere ait antik kentin gün ışığına çıkarılması için çalışma yapan Karpe çiftine ve ekibine teşekkür etti.

-TANRI KABARTMASININ BENZERİ- 
Harabe kurtarma kazıları sırasında 2005 yılında bulunan ve bir Hitit tanrısına ait olduğu belirtilen kaya kabartmanın alçıdan yapılan benzeri ören yerine konuldu. İmitasyon kabartmanın üzerindeki örtüyü Karpe çiftiyle birlikte açan Dalmaz, burada yaptığı açıklamada, ''Sivas adına, yazılı tarihin, ilk yerleşimin ortaya çıkması adına bu kazıların önemi var. Bu tür kazılar umuyorum Sivas'ın gerçek tarihini ortaya çıkarması açısından çok önemli'' dedi.Kazı çalışmalarının 2005 yılında başladığını ve bu yıl 3. mevsiminin tamamlandığını anlatan Dalmaz, ''Bundan sonra biraz daha teferruatlı kazılarla beraber umuyorum gerçek tarih, gerçek önem ortaya çıkmış olacak'' diye konuştu.Kayalıpınar'ın önemine değinen Dalmaz, Altınyayla ilçesine bağlı Başören köyündeki Hitit kenti Sarissa'nın buranın önemini daha da artırdığını belirtti.Kadeş Anlaşması metinlerinde geçen Sarissa'nın buranın geçmişine ışık tuttuğunu anlatan Dalmaz, ''Şimdi Hititler'de uygarlık merkezi olarak, Yukarı Hitit Bölgesi dediğimiz bu bölgenin daha tam niteliği ortaya çıkmamıştı. Kuşaklı'daki Sarissa harabeleri bu anlamda çalışmalara ışık tutuyor'' dedi. 
Sarissa ile Kayalıpınar'ın Yukarı Hitit Bölgesi içerisinde öncelikli yerlerden biri olduğunu belirten Dalmaz, ''Hitit uygarlığında başkentten sonra, belki başkentten daha büyük öneme sahip diğer şehirlerin de buralarda olduğu biliniyor ama gerçek tam olarak ortaya çıkmadı'' diye konuştu.Bu çalışmalara kendilerini adadığını belirttiği Andreas Müller Karpe ve ekip arkadaşlarına teşekkür eden Dalmaz, ''İnşallah daha koordineli güzel çalışmalarla ilimiz tarihine ışık tutacak bilgiler, belgeler ele geçirilir'' dedi.Sivas'a kurulacak Arkeoloji Müzesi ile ilgili de bilgiler veren Dalmaz, müzenin teşhir-tanzimi ile ilgili ihalenin yapıldığını, çevre düzenlemesi ve peyzaj ve çevre düzenlemesinin de ihale edileceğini kaydederek, ''Biz Müzeler günü itibariyle, önümüzdeki yaz mevsimine oranın açılışını planlıyoruz'' dedi.Ören yerini gezen Dalmaz'a, Müller Karpe kazı çalışmaları sırasında çıkan 10 ayrı eseri gösterirken, eşi Vuslat Müller Karpe de ören yerini haritalar üzerinde anlattı. Hititçe ve Hurice yazılı eserleri görünce şaşkınlığını gizleyemeyen Dalmaz, bu eserlerin tarih açısından önemini vurguladı.Eserlerdeki yazıların günümüze kadar silinmediğine dikkat çeken Andreas Müller Karpe, günümüzde yazılan eserlerin bile silinebildiğini, disket, CD ortamında saklanmasına rağmen, bu eserlerin kaybolabildiğini söyledi.  -TAŞ KABARTMA- 
Anadolu'nun bilinen en önemli kabartmalarından biri olduğu belirtilen 3 bin 500 yıl öncesine ait kabartmanın aslı, Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi'nde Sivas Müze Müdürlüğünce saklanıyor.Yaklaşık 1.2 metre yükseklikte, 1 ton ağırlığında olduğu öğrenilen blok taş üzerindeki kabartmanın aslının, kente kurulacak Arkeoloji Müzesi'ne konulacağı bildirildi.Bu arada, son 3 yıldır yürütülen kazı çalışmaları sırasında, Hititlere ve Asur ticaret kolonilerine ait tabletlerin bulunduğu bildirildi. Kazı çalışmalarında bulunan eser ve tabletlerin, kentte arkeoloji müzesi olmaması nedeniyle tarihi Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi'nin alt katında muhafaza edildiği belirtildi.Tarihte ''Bin Tanrılı Halk'' olarak adlandırılan Hititlerin önemli şehirlerinden Kayalıpınar harabe ören yerindeki kazı çalışmalarının gelecek yıl devam edeceği kaydedildi. 
 -KAYALIPINAR HARABE ÖREN YERİ- 
MÖ 1500-1400'lü yıllarda Hititlerden kalma Kayalıpınar harabe ören yerinin Türkiye'deki Hitit tableti bulunan 6. merkez olduğu, Hititlerin başkenti Hattuşaş ile büyük kentlerinden Sarissa arasında bulunması nedeniyle de dönemin önemli kentlerinden biri olduğu biliniyor.Boğazköy, Alacahöyük